- شیر پاستوریزهٔ گاو برای تولهسگ مناسب نیست؛ لاکتوز بالا اسهال می‌دهد.
- در ۴ هفتهٔ اول هر ۲–۳ ساعت تغذیه لازم است، حتی شب‌ها.
- شیر را در دمای ۳۷ درجه و با شیشهٔ مخصوص یا سرنگ بدون سوزن بدهید.
- مکمل کلسیم بدون تجویز خطرناک است؛ مکمل‌های مفید دیگر را بشناسید.
چه زمانی شیرخشک لازم است؟
تغذیهٔ طبیعی مادر بهترین گزینه است. شیرخشک مخصوص تولهسگ فقط در این حالت‌ها وارد می‌شود: مادر در دسترس نیست یا شیر نمی‌دهد، تعداد توله‌ها زیاد و شیر مادر کم است، مادر بیمار است یا دارویی مصرف می‌کند که به شیر می‌رسد.
شیر گاو سه برابر شیر سگ لاکتوز دارد و در کنار نسبت نامناسب پروتئین/چربی، اسهال شدید و کم‌آبی می‌سازد. شیر بدون لاکتوزِ انسان هم جایگزین نیست.
جدول تغذیه در هفته‌های اول
| سن | تعداد وعده در شبانه‌روز | مقدار هر وعده |
|---|---|---|
| هفتهٔ ۱ | ۸ تا ۱۰ | ۲–۵ میلی‌لیتر |
| هفتهٔ ۲ | ۶ تا ۸ | ۵–۱۰ میلی‌لیتر |
| هفتهٔ ۳ | ۵ تا ۶ | ۱۰–۱۵ میلی‌لیتر |
| هفتهٔ ۴ | ۴ تا ۵ | ۱۵–۲۰ میلی‌لیتر + شروع غذای تر |
وزن توله را روزانه ثبت کنید؛ افزایش وزن روزانه معیار اصلی کفایت تغذیه است.
روش درست شیردهی مصنوعی
- شیرخشک را دقیقاً با نسبت روی قوطی و با آب جوشیدهٔ سرد‌شده مخلوط کنید.
- دما را با چند قطره روی مچ دست بسنجید؛ گرمای مطبوع، نه داغ.
- توله را روی شکم یا نشسته نگه دارید، نه به پشت؛ مثل شیر خوردن از مادر.
- بعد از هر وعده شکم را با پنبهٔ نمدار ماساژ دهید تا ادرار و دفع تحریک شود.
- بلافاصله بعد از شیر، توله را روی سینه بخوابانید — خطر خفگی با خود‌خوری کم می‌شود.
مکمل‌های دوران رشد: چه چیزی لازم است و چه چیزی نه
- لازم: مکمل مولتیویتامین مخصوص رشد (اگر غذای توله با کیفیت نیست)، پریبیوتیک در دورهٔ اسهال، و ویتامین K در برخی نژادهای خاص با تجویز.
- اختیاری: امگا‑۳ برای مغز و پوست؛ پیش از غذای جامد شروع کنید.
- بدون تجویز ممنوع: کلسیم و فسفر مکمل؛ بیش‌مصرف آن اختلالات اسکلتی و لنگش می‌سازد.
نشانه‌های خطر در توله‌های شیرخشکی
بی‌قراری و گریهٔ ممتد، سردی گوش‌ها و پنجه‌ها، شکم بادکرده و سفت، نداشتن ادرار بیش از ۶ ساعت، اسهال سبز یا زرد آبکی. در هر یک از این موارد فوراً با دامپزشک تماس بگیرید؛ نوزادان در چند ساعت بحرانی می‌شوند.
سؤالات پرتکرار
شیرخشک را تا چه سنی ادامه بدهم؟
از هفتهٔ سوم بهتدریج فرنی مخصوص توله و غذای تر اضافه کنید و از هفتهٔ ششم به غذای خشک خیسشده بروید. شیرخشک معمولاً تا حداکثر ۶–۸ هفتگی.
شیرخشک مانده در یخچال قابل استفاده است؟
حداکثر ۲۴ ساعت. شیر تازهتهیهشدهٔ اتاق را بیش از ۲ ساعت نگه ندارید.
شیرخشک مخصوص توله، پریبیوتیک و مولتیویتامین رشد — با مشاورهٔ دامپزشک دکتر پلاس.
مشاهده در فروشگاه
